Pracownia Syntezy i Badań Radiofarmaceutyków

Radiofarmaceutyki diagnostyczne
Wiodącą tematyką jest znakowanie radionuklidem 99mTc substancji biologicznie czynnych do obrazowania patologicznych zmian techniką tomografii emisyjnej pojedynczych fotonów (SPECT) oraz również prowadzone są badania nad radiofarmaceutykami mogącymi znaleźć zastosowanie w technice pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). W ramach prowadzonych badań we współpracy z UM w Łodzi otrzymano nowe biokoniugaty - pochodne takryny znakowane 99mTc do diagnostyki choroby Alzheimera w jej w początkowym stadium.  Zsyntetyzowano nowy radiobiokoniugat – lapatinib znakowany 99mTc do precyzyjnego obrazowania nowotworów piersi. Dużym sukcesem zespołu jest opracowanie we współpracy z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym antybiotyków znakowanych 99mTc i 68Ga do obrazowania stanów zapalnych „tzw.  stopy cukrzycowej”. Opracowane radiofarmaceutyki są z powodzeniem stosowane w WUM.
Drugim kierunkiem badawczym realizowanym w ramach dwóch projektów badań stosowanych jest poszukiwanie nowych metod cyklotronowego otrzymywania radionuklidów diagnostycznych  99mTc i 43,44Sc.
Radiofarmaceutyki terapeutyczne
Głównym kierunkiem badawczym jest opracowywanie nowych metod znakowania substancji biologicznie aktywnych emiterami promieniowania alfa: 211At, 225Ac, 223Ra oraz 212Pb. Dzięki współpracy z Joint Research Centre (JRC Karlsruhe) oraz Laboratorium Los Alamos zespół ma stały dostęp do radionuklidu 225Ac, natomiast  radionuklid 211At  jest produkowany w Środowiskowym Laboratorium Ciężkich Jonów UW i wydzielany z tarczy w IChTJ. Radionuklidy  223Ra oraz 212Pb są otrzymywane z długożyciowych generatorów 227Ac/223Ra i 228Th/212Pb, które są  na stanie zespołu. Prowadzone są badania nad  znakowaniem następujących substancji biologicznie aktywnych: Substancji  P -  neuropeptydu wykazującego powinowactwo do komórek glejaka mózgu, trastuzumabu - przeciwciała monoklonalnego oraz cząsteczek affibodies i nanobodies, wykazujących powinowactwo do receptora HER2, którego nadekspresję wykazują m.in. nowotwory piersi.
Drugi kierunek badawczy związany jest z projektowaniem radiofarmaceutyków terapetycznych opartych na nieorganicznych nanocząstkach. Zsyntetyzowaliśmy radiobiokoniugaty oparte na nanozeolitach znakowanych 223Ra, nanocząstkach TiO2 znakowanych 225Ac, nanocząstkach złota znakowanych 211At oraz ostatnio multimodalne nanocząstki magnetytu (SPION) znakowanych 177Lu i 225Ac, które mogą znaleźć zastosowanie w skoniugowanej magnetycznej hipertermii i radionuklidowej terapii do walki z rakiem.
Projekty
  1. Projekt ALTECH pt. „Alternatywne metody produkcji technetu-99m.” Program Badań Stosowanych, Zadanie 8: „Wydzielanie Tc-99m za pomocą nanorurek TiO2 modyfikowanych cyrkonem oraz metodą ekstrakcyjną z zastosowaniem HDEHP.” i Zadanie 9: „Zbadanie możliwości znakowania radionuklidem Tc-99m w obecności jonów molibdenowych.” Kierownik zadań prof. Aleksander Bilewicz
  2. „Nanociała znakowane emiterami alfa jako potencjalne radiofarmaceutyki w celowanej radioimmunoterapii” SONATA 5,  Kierownik projektu dr Marek Pruszyński
  3. „Nanocząstki złota, siarczku złota pokrytego złotem i tlenku tytanu modyfikowanego tellurem jako nośniki At-211 w celowanej terapii promieniowaniem alfa” OPUS 6, Kierownik prof. Aleksander Bilewicz
  4. „Otrzymywanie radiofarmaceutyków opartych na radionuklidach skandu dla pozotonowej tomografii emisyjnej. Program badań stosowanych 3, Kierownik projektu prof. Aleksander Bilewicz
  5. “New radiopharmaceuticals based on alpha emitters against glioblastoma stem cells”. Fundacja Na Rzecz Nauki Polskiej, Kierownik projektu dr Agnieszka Majkowska

Programy europejskiej współpracy COST

  1. Action TD1402: Multifunctional Nanoparticles for Magnetic Hyperthermia and Indirect Radiation Therapy (RADIOMAG)
  2. Action TD 1007: Theragnostics Imaging and Therapy: An Action to Develop Novel Nanosized Systems for Imaging-Guided Drug Delivery
Zespół
Doktoranci
  • Mgr Łucja Dziawer
  • Mgr Barbara Filipowicz
  • Mgr Magdalena Gumiela
  • Mgr Edyta Leszczuk
  • Mgr Rafał Walczak
Najważniejsze publikacje
  1. Pruszynski, M., Lyczko, M., Bilewicz, Aleksander; et al. „Stability and in vivo behavior of Rh[16aneS(4)-diol]At-211 complex: A potential precursor for astatine radiopharmaceuticals Nuclear Medicine And Biology, 42, 5, p. 439-445, 2015
  2. P. Koźmiński, E.Gniazdowska, “Synthesis and in vitro/in vivo evaluation of novel mono- and trivalent technetium-99m labeled ghrelin peptide complexes as potential diagnostic radiopharmaceuticals”, Nucl. Med. Biol., 42, p. 28-37, 2015
  3. Leszczuk E.; Janiszewska, L.; Kozminski, P.; et al. Nanoparticle bioconjugates labeled with alpha emitters “ Nuclear Medicine And Biology, 41, 7, pp: 631-631 Meeting Abstract: 68, 2014
  4. Gumiela, M.; Gniazdowska, E.; Kozminski, P.; et al. „A new simple way separation of Tc-99m from Mo-100 target” Nuclear Medicine And Biology, 41, 7, p. 649-649, Meeting Abstract: 2014
  5. E. Gniazdowska, P. Koźmiński, K. Bańkowski, W. Łuniewski, L. Królicki, “Synthesis, physicochemical and biological evaluation of technetium-99m labeled lapatinib as a novel potential tumor imaging agent of Her-2 positive breast cancer”, Eur. J. Med. Chem.  87, p. 493-499, 2014
  6. E. Gniazdowska, P. Koźmiński, K. Bańkowski, and P. Ochman, “99mTc-Labeled Vasopressin Peptide as a Radiopharmaceutical for Small-Cell Lung Cancer (SCLC) Diagnosis”, J. Med. Chem., 57, p.5986-5994, 2014
  7. Piotrowska, A.; Leszczuk, E.; Bruchertseifer, F.; et al. “Functionalized NaA nanozeolites labeled with Ra-224,Ra-225 for targeted alpha therapy” Journal Of Nanoparticle Research, 15, 11, Article Number: UNSP 2082, 2013